Toegang tot schone energie blijft een van de grootste uitdagingen in Sub-Sahara-Afrika, zeker wanneer het gaat om koken. Ondanks technologische vooruitgang hebben wereldwijd nog steeds meer dan 2 miljard mensen geen toegang tot schone brandstoffen om te koken (‘clean cooking’). De gevolgen zijn ernstig: luchtvervuiling, ontbossing, gezondheidsproblemen en onevenredige lasten voor vrouwen en kinderen.

Dit is geen probleem in de marge. Toegang tot proper koken is een expliciete subdoelstelling van SDG7, en een die volgens zowel het IEA als de Tracking SDG7-rapporten van de Wereldbank ernstig achterop hinkt. Het gebruik van hout en houtskool voor koken is een van de belangrijkste oorzaken van de achteruitgang van bossen en veroorzaakt ongeveer 1,7 gigaton CO₂-equivalent per jaar – meer dan de totale uitstoot van de volledige fossiele waterstofindustrie.

In vluchtelingenkampen en omliggende gemeenschappen is de uitdaging nog groter. Koken gebeurt er vaak nog met hout, houtskool of andere biomassa, wat leidt tot onveilige situaties en onduurzame praktijken. De infrastructuur is beperkt, de stroomvoorziening is onbetrouwbaar en de gevolgen – van voedselbederf tot economische stilstand – zijn sterk voelbaar.

Daarom is Solhyd trots om technologiepartner te zijn in SUNNY, een Horizon Europe-project dat zich richt op het uitrollen van modulaire, hernieuwbare energiesystemen in Oeganda en Rwanda. Het project brengt een brede coalitie samen om duurzame energieoplossingen te co-creëren voor vluchtelingen en gastgemeenschappen, van zonne-energie en -opslag tot schoon koken en koeling.

Waterstof binnen SUNNY: meer dan alleen emissiereductie

Binnen het SUNNY-project werkt Solhyd aan het gedeelte rond koken op waterstof, een van de verschillende technologie-opties voor clean cooking, naast zonne-, biogas- en elektrische systemen.

Clean cooking met waterstof is misschien niet de voornaamste toepassing van onze technologie, maar we behoren tot de weinigen die dit op een unieke manier mogelijk kunnen maken. Onze modulaire, autonome technologie maakt off-grid waterstofproductie uit zonne-energie mogelijk en biedt zo een antwoord op de logistieke uitdagingen rond brandstofdistributie. In samenwerking met lokale en internationale partners ontwikkelen we waterstofmodules die veilig en functioneel zijn en afgestemd op lokale kookpraktijken, in omgevingen waar de energie-infrastructuur vaak minimaal of geïmproviseerd is.

Koken op waterstof biedt veel potentieel voor maatschappelijke impact, en daarom blijven we deze piste verkennen. Samen met onze partner Solhydair Foundation willen we bijdragen aan concrete oplossingen voor een wereldwijd probleem, waar klassieke benaderingen tot nu toe onvoldoende resultaat hebben geboekt.

Onze betrokkenheid in SUNNY past in onze bredere ambitie: waterstoftechnologie ontwikkelen die mensen dient, niet enkel exportmodellen. Terwijl een groot deel van het mondiale waterstofdebat nog steeds focust op moleculen die van zuid naar noord stromen, is ons werk in Oeganda en Rwanda gebaseerd op lokale noden.

Dit is geen vrijblijvend project. Het dwingt ons de juiste vragen te stellen: Kan waterstof een realistisch onderdeel zijn van clean cooking in off-grid gemeenschappen? Onder welke voorwaarden? Welke infrastructuur en training zijn nodig om dit veilig te laten werken?

SUNNY biedt ons een reële context om die vragen te onderzoeken, samen met partners die het lokale terrein kennen en een langetermijnvisie op duurzame impact delen.

Leren in een nieuwe context

Voor ons is SUNNY geen nevenproject. Het is een waardevolle kans om onze technologie te testen en te verfijnen in omstandigheden waar technologie robuust moet zijn.

Afgelegen gemeenschappen in het mondiale zuiden stellen ons voor een unieke combinatie van uitdagingen: beperkte infrastructuur, blootstelling aan stof en extreme weersomstandigheden, complexe logistiek en moeilijke toegang tot reserveonderdelen. Het zijn stresstests die ons helpen om onze technologie robuuster, circulairder en beter repareerbaar te maken. Niet in theorie, maar via praktijkervaring.

Die ervaring beïnvloedt hoe we onze systemen ontwerpen, bouwen en ondersteunen, in alle markten. Ze verhoogt de betrouwbaarheid van onze technologie en bevestigt de flexibiliteit van onze modulaire aanpak.

De komende jaren zal SUNNY doorgaan met het ontwikkelen en testen van geïntegreerde energieoplossingen in Rwanda en Oeganda. De bijdrage van Solhyd op het vlak van zonne-waterstoftechnologie sluit naadloos aan op onze bredere strategie: robuuste en duurzame innovatie, echte emissiereducties, en nieuwe toepassingen voor onze waterstofmodules.