Via Economie Werkt (provincie Vlaams-Brabant)
(het oorspronkelijke artikel vind je hier)

Ze zijn nu echt vertrokken bij Solhyd. Een consortium investeerders engageert zich om zes miljoen euro in het bedrijf te pompen om de technologie achter het waterstofpaneel te optimaliseren en uit te rollen. Hun waterstof dat de panelen gewoon uit de lucht plukken, krijgt zo een vaste plaats in de energiemix in de overgang naar de CO2-neutrale samenleving.

Even terug naar hoe het allemaal begon:in 2011 vatten bio-ingenieurs Jan Rongé en Tom Bosserez binnen het onderzoek van hun doctoraat het idealistische plan op om waterstof te maken met zonlicht. The Solhyd Project, doopten ze hun onderzoek. Een innovatiesubsidie van de provincie Vlaams-Brabant gaf het project enkele jaren geleden een flinke duw. Vandaag is Solhyd een spin-offbedrijf van de KU Leuven met een productiehal op de universiteitssite TRANSfarm in Lovenjoel.

‘KIJK! HET WERKT!’

“Die innovatiesubsidie van de provincie Vlaams-Brabant kwam net op het moment dat we de stap zetten van materiaalonderzoek naar productontwikkeling”, vertelt CEO Jan Rongé. “Samen met het Leuvense engineering- en designbedrijf Comate hebben we toen een eerste paneel ontwikkeld waarmee we pilootprojecten konden opzetten. Het betekende een grote opstap. Het werkende prototype gaf meteen wat meer zekerheid aan investeerders en subsidiërende overheden. Wij konden zeggen: ‘Kijk, er is een paneel en het werkt’.”

Pas eind 2023 vervelde The Solhyd Project tot een volwaardig spin-offbedrijf. Waarom dan pas?

Tom Bosserez: “Het was heel nuttig om het onderzoek en de ontwikkeling van het paneel binnen de muren van de KU Leuven te doen. Heel veel spin-offbedrijven moeten meteen op zoek naar kapitaal van externe investeerders. We zaten in een luxepositie. Ons project vond middelen en kreeg zo meer tijd om te rijpen binnen de KU Leuven.”
Jan Rongé: “Die tijd heeft ons de kans gegeven om op lange termijn te denken. Als je meteen naar een commerciële entiteit springt en met investeerderskapitaal werkt, dan moet je onderzoek op kortere termijn resultaten opleveren. Nu we ver genoeg staan, kunnen we wel springen.”

Jullie zochten en vonden zes miljoen euro aan kapitaal. Wat is nu de volgende stap?

Tom Bosserez: “Die zes miljoen euro helpt ons onze eerste stappen als spin-offbedrijf te zetten en de eerste generatie panelen verder te ontwikkelen tot een marktklaar product. We willen ook verder marktonderzoek doen: waar liggen de grootste opportuniteiten?”

STAAL

Inderdaad, waar liggen de opportuniteiten? Welke toepassingen zijn er voor een zonnepaneel dat waterstof produceert?

Jan Rongé: “Waterstof is een hernieuwbare brandstof. Er is al elektriciteit uit hernieuwbare bronnen voorradig, waarvoor dient waterstof dan nog? Eigenlijk voor alles wat we niet met elektriciteit kunnen doen. Kijk naar de grote energieverbruikers zoals de grote industrie, de staalnijverheid, de productie van ammoniak, de scheepvaart. Dat zijn grote verbruikers die niet zomaar eventjes kunnen overschakelen op elektriciteit. Want, bijvoorbeeld, voor grote industriële staalovens heb je enorm hoge vermogens nodig. Dat is heel moeilijk te halen met elektriciteit zonder grote kapitaalinvesteringen.” “Veel industriële bedrijven halen hun energie vandaag dan ook uit aardgas of aardolie, veel meer dan uit elektriciteit. Zomaar omschakelen lukt niet altijd. Als bedrijf moet je interne bekabeling daarop voorzien zijn, je aansluitvermogen, en bovendien stoot het elektriciteitsnet zelf op zijn limieten. Hoe verder we gaan in de transitie naar elektrificatie, hoe meer euvels er zijn.In Nederland zijn er bedrijven en zonneparken die niet kunnen aangesloten worden omdat het elektriciteitsnet het niet aankan. Bij ons beginnen netbeheerders Elia en Fluvius ook al te waarschuwen. En we zitten nog maar aan het begin van die transitie. Bedrijven leggen daarom al hun eieren best niet in één mand.”

En waterstof voor particulier gebruik? Als batterij voor de opslag van overtollige elektriciteit?

Jan Rongé: “Op kleine schaal is een batterij efficiënter om elektriciteit tijdelijk op te slaan. Voor grote energieopslag is waterstof wel kostenefficiënter. Bijvoorbeeld, je kan aardgas in grote hoeveelheden ondergronds opslaan. Dat kan ook met waterstof.” “Maar je hebt nog veel meer mogelijkheden, waar we nu zelfs misschien nog niet bij stilstaan. Kijk naar de revolutie die zonnepanelen en windenergie hebben veroorzaakt. Vroeger kwam elektriciteit uit een aardgas- of kerncentrale. Een groep burgers moest er niet aan denken om zelf stroom te produceren. Vandaag kan dat wel dankzij windturbines en zonnepanelen. Solhyd maakt het mogelijk om decentraal waterstof op te wekken, dat is een grote troef voor veel toepassingen. Zo kan waterstof perfect dienen als energiebron voor stroomgeneratoren in plaats van vervuilende diesel.” “In de chemiesector is waterstof trouwens ook gewoon een grondstof. Om kunststoffen of staal te maken, heb je moleculen nodig. Het gaat dan niet om de energie maar de materie zelf.”

RIJDEN OP WATERSTOF?

En wat met mobiliteit? Ecowerf start een pilootproject waarbij de intercommunale vrachtwagens wil laten rijden op waterstof.

Tom Bosserez: “Veel bedrijven met een vloot wagens en vrachtwagens, zoals Ecowerf, denken momenteel na over hoe ze hun vloot kunnen vergroenen. Ze hebben niet zoveel tijd meer, tegen 2050 moet de hele wereld energieneutraal zijn. Grote investeringen in de nijverheid en industrie hebben een looptijd van twintig jaar, ze moeten zich vandaag dus al voorbereiden.”
Jan Rongé: “Vrachtwagens die te zwaar zijn of te ver moeten rijden, kunnen het niet alleen met batterijen doen. Waterstof kan een oplossing zijn. Waterstof dient dan als range extender om elektriciteit te leveren die de batterij voedt. De voordelen: waterstof weegt niet veel dus je kan gemakkelijk meer energie meepakken, en het duurt veel minder lang om waterstof te tanken dan om een batterij op te laden.”

Jullie mikken op 2026 voor de eerste commerciële toepassingen.

Tom Bosserez: “Klopt. Voor grote industriële toepassingen zoals staalproductie is het nog te vroeg. Daarvoor mikken we op 2030 of later, want dan spreken we over een vermogen van megawatt en gigawatt. Vandaag kunnen we panelen produceren binnen de kilowatt-range.”
Jan Rongé: “We krijgen vandaag al veel aanvragen van bedrijven die aan de slag willen met onze panelen. Op onze website kunnen ze hun project beschrijven. Wij analyseren dan of de toepassing geschikt is en of we erop ingaan of niet. Zo zetten we case by case pilootprojecten op. Vaak moeten we hen ontgoochelen omdat we gewoon de capaciteit nog niet hebben om op elke vraag in te gaan. Maar we willen in 2026 onze productiecapaciteit op peil hebben: als een klant zich aanmeldt, willen we die kunnen bedienen.”

NIEUWE PRODUCTIESITE

Daarvoor moeten jullie de productie opschalen. Blijven jullie in Vlaams-Brabant of België, of kijken jullie verder?

Tom Bosserez: “We blijven bij voorkeur in België, en zeker in Europa. We zullen niet zomaar naar China verhuizen. Wordt het Vlaams-Brabant? Dat hangt ervan af wat strategisch de beste optie is.”
Jan Rongé: “Er lopen gesprekken met enkele provincies en we kijken naar verschillende locaties in het land. We sluiten niets uit. We willen ook dat onze componenten zoveel mogelijk uit eigen land en uit Europa komen. Want we waken erover dat die op een ethisch verantwoorde en duurzame manier worden gedolven en geproduceerd.”

Hoe belangrijk is en blijft Vlaams-Brabant in het verhaal van Solhyd?

Jan Rongé: “We zijn een Vlaams-Brabants bedrijf, we zijn alleszins nu in Vlaams-Brabant gevestigd en hebben een blijvende link met de KU Leuven. Daardoor hebben we ook van nature een affiniteit met Vlaams-Brabantse bedrijven en werken met hen samen, zoals Comate en Ecowerf. Ook onze toeleveranciers komen uit de buurt. De band met Vlaams-Brabant blijft.”